ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУГЕ ШЕК ЖОҚ: KazNARU ОСТИНДЕГІ ТЕХАС УНИВЕРСИТЕТІМЕН ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІК ӘРІПТЕСТІГІН КЕҢЕЙТУДЕ

2026 жылдың 14 шілдесінде Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінде (KazNARU) инклюзивті білім берудің жаһандық стандарттарын дамытуға арналған стратегиялық жұмыс кездесуі өтті. Іс-шараға АҚШ-тағы Остиндегі Техас университетінің (The University of Texas at Austin) Арнайы білім беру департаментінің ассистент-профессоры, PhD докторы Джеймс Д. Ли (James D. Lee) және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің мүгедектік мәселелері жөніндегі штаттан тыс кеңесшісі, «Әлеуметтік инклюзивті бағдарламалар орталығы» қоғамдық қорының президенті Салтанат Мұрзалинова-Яковлева қатысты.

ЖАҺАНДЫҚ ТӘЖІРИБЕ АЛМАСУ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ ДӘЛЕЛДЕНГЕН ТӘЖІРИБЕЛЕР

Америкалық ғалымның сапарының негізгі мақсаты – ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар мен жастарды қолдау саласындағы халықаралық озық тәжірибелер мен заманауи әдіснамаларды жан-жақты талқылау болды. Остиндегі Техас университетінде ғылыми дәлелденген тәжірибелерді (Evidence-Based Practices – EBP) бейімдеу және ресурстары шектеулі ортада сапалы қолжетімді көмекті кеңейту бағытында зерттеулер жүргізіп жүрген доктор Джеймс Ли әлемнің түрлі елдерінде инклюзивті бағдарламаларды енгізу тәжірибесімен бөлісті.

Кездесу барысында қатысушылар инклюзивті тәсілдерді енгізудегі кедергілерді еңсерудің маңыздылығын, сондай-ақ академиялық ғылым мен практикалық тәжірибені өзара ұштастырудың қажеттілігін атап өтті. Сонымен қатар отбасылар мен жергілікті қауымдастықтарды білім беру процесіне тарту тетіктеріне ерекше назар аударылды. Бұл қолдау бағдарламаларын тұрақты түрде кеңейту мен тиімді іске асырудың маңызды факторы ретінде бағаланды.

ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ ЖАҢА БАҒЫТТАРЫ

Келіссөздердің негізгі нәтижесі ретінде KazNARU жанындағы Халықаралық инклюзивті білім беру орталығы базасында стратегиялық әріптестікті дамытудың басым бағыттары айқындалды. Тараптар төмендегі бағыттар бойынша бірлескен жұмысты жүзеге асыруға уағдаласты:

*Бірлескен ғылыми зерттеулер – инклюзивті білім беру траекториялары бойынша ұзақ мерзімді салыстырмалы зерттеулер жүргізу және шетелдік тәжірибені Қазақстанның әлеуметтік-мәдени ерекшеліктеріне бейімдеу;

*Әдістемелік қолдау – ғылыми негізделген заманауи әдістемелік құралдар әзірлеу, сондай-ақ Остин мен Алматыдағы зерттеу топтары арасында аналитикалық материалдармен алмасу;

*Инновациялық бағдарламаларды трансферлеу – жоғары білім беру жүйесінде кедергісіз ортаны қалыптастыру мақсатында UT Austin университетінің ерте араласу және арнайы білім беру саласындағы үздік тәжірибелерін бейімдеу.

«Әлемнің жетекші жоғары оқу орындарының тәжірибесін біздің орталықтың практикалық жетістіктерімен ұштастыру отандық инклюзивті ғылымның жаңа кезеңін бастайды. Біз Қазақстанның білім беру ортасын ғылыми дәлелдерге және үздік халықаралық стандарттарға негіздей отырып жаңғыртуға мүмкіндік беретін тиімді әріптестік қалыптастыруды көздейміз», – деді KazNARU Халықаралық байланыстар жөніндегі проректоры Рафис Абазов.

ТҰРАҚТЫ ДАМУҒА ҚОСЫЛҒАН ҮЛЕС

Өткен кездесу KazNARU-дың әлеуметтік жауапты зерттеу университеті ретіндегі мәртебесін тағы бір мәрте айқындап, оның БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарын, атап айтқанда №4 «Сапалы білім» және №10 «Теңсіздікті азайту» мақсаттарын жүзеге асыруға белсенді үлес қосып отырғанын көрсетті. Университет академиялық ашықтықты, халықаралық ынтымақтастықты және баршаға тең мүмкіндік қағидаттарын ілгерілетудегі көшбасшылық ұстанымын нығайтуды жалғастыруда.