Ғылыми зерттеулер Қазақстан Республикасының облыстары аумағында ауыл шаруашылығы жануарларының аусыл, құтыру, бруцеллез, блютанг және Шмалленберг ауруларына қатысты ветеринариялық қолайлығын қамтамасыз ету бойынша кешенді іс-шаралар жүйесін әзірлеуге бағытталды. Сонымен қатар, зерттеулер Қазақстан Республикасы үшін жаңа болып табылатын және экономиканың тиісті саласына нақты қауіп төндіретін құстардың метапневмовирустық инфекциясын зерттеуді қамтыды.
2015–2017 жылдары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 055 «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет» бюджеттік бағдарламасы, 101 «Гранттық қаржыландыру» кіші бағдарламасы аясында «Құстардың метапневмовирустық инфекциясы вирусының мониторингі және диагностикалық құралдар мен арнайы профилактика әдістерін әзірлеу» тақырыбы бойынша жобаның орындаушысы болды.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 212 «Агроөнеркәсіптік кешен және табиғатты пайдалану саласындағы ғылыми зерттеулер мен іс-шаралар» бюджеттік бағдарламасы шеңберінде «Ветеринариялық қолайлылықты ғылыми қамтамасыз ету» ғылыми-техникалық бағдарламасы бойынша «Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылығы жануарлары арасында аусыл, блютанг, Шмалленберг аурулары бойынша эпизоотиялық қолайлылықты сақтау және сібір жарасы мен құтыруға қарсы күрес шараларын әзірлеу» жобасында (2015–2017 жж.) орындаушы болды.
2018–2020 жылдары 267 «Білім мен ғылыми зерттеулердің қолжетімділігін арттыру» бюджеттік бағдарламасы, 101 «Ғылыми зерттеулер мен іс-шараларды бағдарламалық-мақсатты қаржыландыру» кіші бағдарламасы, 156 «Консалтингтік қызметтер мен зерттеулерге ақы төлеу» ерекшелігі бойынша «Ветеринариялық қолайлылық пен азық-түлік қауіпсіздігін ғылыми қамтамасыз ету» жобасының орындаушысы болды.
2020–2021 жылдары 267 «Білім мен ғылыми зерттеулердің қолжетімділігін арттыру» бюджеттік бағдарламасы аясында «Ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті және эпизоотиялық қолайлылықты қамтамасыз ету» міндеті бойынша агроөнеркәсіптік кешен саласында қолданбалы ғылыми зерттеулерді орындады. Осы бағытта «Ел аумағының аса қауіпті аурулар бойынша эпизоотологиялық сипаттамасын зерттеу және олардың тиімділігін арттыруға бағытталған ветеринариялық-санитариялық іс-шараларды әзірлеу», соның ішінде «Ұсақ мүйізді мал обасы бойынша эпизоотологиялық жағдайды зерттеу және ветеринариялық-санитариялық шаралардың тиімділігін арттыру» жобасы жүзеге асырылды.
Қазіргі уақытта 2024–2026 жылдарға арналған Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің гранттық қаржыландыруы аясында «Құстардың метапневмовирустық инфекциясына қарсы суббірлікті вакцина әзірлеу» жобасының жетекшісі болып табылады.
Оның жетекшілігімен 12 магистрлік диссертация және 1 PhD қорғалды және 3 PhD докторанттың ғылыми кеңесшісі, 4 магистранттың, 1 дипломдық жұмыстың ғылыми жетекшісі,
Омарбекова У.Ж. – 200-ден астам ғылыми-әдістемелік еңбектің авторы. Оның ішінде:
– ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің уәкілетті органы ұсынған басылымдарда – 28,
– Clarivate Analytics (Web of Science Core Collection) базасына кіретін журналдарда – 5,
– Scopus немесе JSTOR базаларындағы журналдарда – 8.
Патенттер мен инновациялық патенттер саны – 15.
Сонымен қатар, 60 оқу-әдістемелік ұсынымдар мен өндірістік тәжірибе бағдарламаларын әзірлеген, кафедра қызметкерлері мен жас оқытушыларға жүйелі түрде әдістемелік көмек көрсетеді.
2016–2024 жылдары 6В09101, 7М09101, 8D09101 – «Ветеринариялық медицина» білім беру бағдарламаларының әзірлеушісі болды.
2022 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін облыстық ветеринария мамандары мен жоғары оқу орны оқытушыларына арналған «I және II патогенділік топтарына жататын аса қауіпті аурулар. Биологиялық қауіпсіздік және қорғаныс негіздері» және «Патогенді микроорганизмдермен жұмыс істеу кезіндегі биологиялық қауіпсіздік» бағдарламалары бойынша біліктілікті арттыру курстарының жетекшісі болып табылады және оларды жүргізеді.
2024 жылдан беста қазіргі уақытқа дейін академиялық ұтқырлық аясында Самарқанд мемлекеттік ветеринария медицинасы, мал шаруашылығы және биотехнологиялар университетінің ветеринария факультеті студенттеріне «Ұсақ үй жануарларының, зертханалық, жабайы және экзотикалық жануарлардың ауруларын диагностикалау» пәні бойынша онлайн сабақтар өткізеді.
Оқу орны: Алматы зооветеринариялық институты
Мамандығы: ветеринариялық дәрігер
Бітірген жылы: 1980
Біліктілігі: ветеринария ғылымдарының кандидаты
16.00.03 – ветеринариялық микробиология, вирусология, эпизоотология, иммунология, микология және микотоксикология
«Құстардың метапневмовирустық инфекциясына қарсы суббірлікті вакцина әзірлеу». ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің гранттық қаржыландыруы.
2024–2026 жж. Жоба жетекшісі.
https://es.kaznaru.edu.kz/v7/#/nir-project/list
Алғаш рет эпизоотологиялық мониторингтің заманауи құралдарын (ГИС-технологиялар) қолдану арқылы Қазақстан Республикасында құстардың метапневмовирустық инфекциясының таралу аймағы мен таралу ерекшеліктері анықталатын болады. Сонымен қатар, аталған инфекция вирусының ең өзекті эпизоотиялық штаммдары бөлініп алынып, олардың антигендік спектрі зерттеледі және осының негізінде ауруды диагностикалау мен алдын алудың тиімді құралдары әзірленеді.
Зерттеу нәтижелері құстардың метапневмовирустық инфекциясының жаңа таралу аймақтарын анықтау және вирустың кіші типтерін сәйкестендіру тұрғысынан әлемдік ғылымға белгілі бір үлес қосады. GenBank халықаралық дерекқорында тіркелген Қазақстандық түпнұсқа штаммдардың геномдарының нуклеотидтік тізбектері туралы мәліметтер әртүрлі шығу тегі бар метапневмовирустардың салыстырмалы эволюциялық өзгергіштігін зерттеу барысында әлемнің көптеген ғылыми орталықтары мен зертханаларында пайдаланылатын болады.
Жоба бағдарламасын іске асыру нәтижесінде құстардың метапневмовирустық инфекциясының тиімді алдын алу қамтамасыз етіліп, бұл құс шаруашылықтарының рентабельділігінің артуына және агроөнеркәсіптік кешендердің әлеуметтік инфрақұрылымының дамуына оң әсерін тигізеді.
SCOPUS / WEB OF SCIENCE ДЕРЕКҚОРЛАРЫНДАҒЫ МАҚАЛАЛАР
Urzhan Omarbekova, Nazerke Matenova, Yergali Moldakhanov, Aspen Abutalip, and Assylbek Mussoyev. Phylogenetic Analysis of the Sheeppox Virus Strain Isolated in the Republic of Kazakhstan // International Journal of Veterinary Science 2025, 15(2). Стр. 444-447 –
CiteScore 2025- 4,5
(Scopus, Q2 )
https://doi.org/10.47278/journal.ijvs/2025.166
Urzhan Omarbekova , Matenova Nazerke, Andrey Bogoyavlenskiy , Yergali Moldakhanov. Whole genome sequencing and phylogenetic analysis of a sheeppox virus isolate obtained during the 2023 outbreak in Aktobe, Kazakhstan/// German Journal Veterinary Research. 2025. 5 (4), стр.135– 143.
CiteScore 2025 -2,3
(Scopus, Q2 )
https://doi.org/10.51585/gjvr.2025.4.0170
U. Omarbekova , M. Assylbek , A. Abutalip , I. Mussayeva and A. Bogoyavlenskiy .Serological and molecular genetics of avian metapneumovirus infection in broilers and layers isolated from Kazakhstan/// Iraqi Journal of Veterinary Sciences 2025
DOI: 10.33899/ijvs.2025.163283.4415
CiteScore 2025 - 2,5
(Scopus, Q2 )
Urzhan Omarbekova, Applications and Advancements of Animal Cell Cultures in Virology: Insights from Lumpy Skin Disease Virus Research///International Journal of Veterinary Science. Int J Vet Sci , 2025 , 14 (5): 846- 853
https://doi.org/10.47278/journal.ijvs/2025.044
- Umitzhanov, Mynbay; Musaeva, Asiya K.; Abishov, Abdikalyk A.;
- Zhamansarin, Toktar M.; Omarbekova, Urzhan Zh. Examination of organs and tissues of adult sheep grazed in an area with possible intoxication with rocket fuel, Kazakhstan// Veterinaria Italiana, 2021 Dec 31;57(3).
CiteScore 2023; 1.5
http://doi.org/10.12834/VetIt.1680.8924.3
- Umitzhanov, Mynbay; Musaeva, Asiya K.; Abishov, Abdikalyk A.;Zhamansarin, Toktar M.; Omarbekova, Urzhan Zh. Approaches to reducing the toxic exposure hazard on the sheep population// Cell Tissue Bank, Epub. October 2023
- (Scopus, Q2 )https://doi.org/10.1007/s10561-023-10113-0
- Kulpiisova, Altyn;Aitpayeva, Zukhra;Maimatayeva, Assiya;Ussenova, Lyailya;Paritova, Assel; Zhanabayev, Assylbek; Bakishev, Temirlan;
Tursunkulov, Spandiya; Kitapbay, Tileubek; Abutalip, Aspen;Mussayeva, Assiya;Ospanov, Yerzhan. Omarbekova, Urzhan; Turalin, Bauyrzhan. Knowledge, attitude and practice related to anthrax among livestock farmers in West Kazakhstan/// Veterinary Medicine and Science, First published: 23 July 2024
(Scopus, Q1 )
https://doi.org/10.1002/vms3.1553
ҚР ҒЖБМ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ САЛАСЫНДАҒЫ САПАНЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ КОМИТЕТІ ҰСЫНҒАН ҒЫЛЫМИ БАСЫЛЫМДАРДАҒЫ МАҚАЛАЛАР
Омарбекова У.Ж. Филогенетический анализ штамма метапневмовируса птиц выделенные на территории Республики Казахстан//Ġylym ža̋ne bìlìm 2025-09-25 | Journal article (КОКСОН
DOI: 10.52578/2305-9397-2025-3-2-367-377
Омарбекова У.Ж. Қой шешегіне серологиялық талдау// Ġylym ža̋ne bìlìm 2025-07-01 (КОКСОН)
DOI: 10.52578/2305-9397-2025-2-1-83-91
Омарбекова У.Ж. Қазақстан Республикасының 2024 жылғы ірі қара малдың лейкозы бойынша эпизоотиялық жағдайы// Ғылым және білім - Наука и образование 1 бөлім. № 1-1 (78) 2025 С.111-121. (КОКСОН)
DOI 10.52578/2305-9397-2025-1-1-111-121
https://ojs.wkau.kz/index.php/gbj/issue/view/98
Омарбекова У.Ж. Development of primers for universal detection of the NS1 gene from various serotypes of the blutang virus// Ғылым және білім - Наука и образование 1-бөлім. № 3-1 (76) 2024. –С.264-272. DOI 10.52578/2305-9397-2024. (КОКСОН)
https://ojs.wkau.kz/index.php/gbj/issue/view/91
Омарбекова У.Ж Ұсақ мүйізді малдың шешегі бойынша әлемдегі және қазақстан республикасындағы індеттік ахуал// Ғылым және білім - Наука и образование 1-бөлім. № 3-1 (76) 2024. –С.272-284. DOI 10.52578/2305-9397-2024. (КОКСОН)
https://ojs.wkau.kz/index.php/gbj/issue/view/91
Омарбекова У.Ж. Toxicological properties of the drug «Gludez» based on glutaraldehyde//Ғылым және білім- Наука и образование 1 том. № 2 (75) 2024. -С.213-221.
DOI10.52578/2305-9397-2024-2-1-213-221 (КОКСОН)
https://ojs.wkau.kz/index.php/gbj/article/view/2047
Омарбекова У.Ж. Бруцеллезге қарсы B.abortus 19 вакцинасымен егілген əртүрлі жастағы қашарлардың иммунологиялық жауабы// Ізденістер, нәтижелер - Исследования, результаты. Алматы. 2019, №4, -С.69-75. (КОКСОН)
https://izdenister.kaznaru.edu.kz/files/full/2019_4.pdf
ОҚУЛЫҚ ЖӘНЕ ОҚУ ҚҰРАЛДАРЫ
1. 619(075.8)/ О-58 Омарбекова, У.Ж. Ветеринария негіздері [Мәтін]: оқулық / У.Ж. Омарбекова.- Алматы: Sky-Systems, 2023.- 472 б.
2. 616.98:636.7/.8(075.8)/ О-570 Омарбекова, У.Ж. Инфекционные болезни непродуктивных животных [Текст]: учеб. пособие / У.Ж. Омарбекова; КазНАИУ.- Алматы: Medet Group, 2024.- 262 с.
3. 167:619(075.8)/ О-58 Омарбекова, У.Ж. Ветеринариядағы әдістемелер және ғылыми құжаттар [Мәтін]: оқу құралы / У.Ж. Омарбекова, Д.М. Хусаинов; ҚазҰАУ.- Алматы: Айтұмар, 2021.- 216 б.
4. 167:619(075.8) / Х98/ Методология и научная документация в ветеринарии [Электронный ресурс]: учеб. пособие / Д.М. Хусаинов, У.Ж. Омарбекова; КазНАИУ.- Алматы: Айтұмар, 2021.- 328 с.: 769 Мб.
Ссылка: https://lib.kaznaru.edu.kz/?dbid=BOOKS
ПАТЕНТТЕР
1. Патент № 10554 РК. Эмфизематозды карбункулды диагностикалау үшін латекс диагностикасын алу әдісі / Омарбекова У.Ж., 2025
2. Патент № 10353 РК. Мысықтардағы хламидиозды диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2023
3. Патент № 10407 РК. Ірі қара лейкемиясын диагностикалау әдісіа/ Омарбекова У.Ж., 2025
4. Патент № 10404 РК. Ит обасын серологиялық диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2025
5. Патент № 10406 РК. Ірі қара малдың бруцеллезін серологиялық диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2025
6. Патент № 10434 РК. Жылқы нутталиозын серологиялық диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2025
7. Патент № 10501 РК. Қойлардағы диктиокаулезді диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2025
8. Патент № 11054 РК. Вакциналық және диагностикалық препараттарды дайындау үшін ПМВ-1/тауық/66/Алматы/2020 Ньюкасл ауруы вирусының штаммы / Омарбекова У.Ж., 2025
9. Патент № 11883 РК. Қой шешегін зертханалық диагностикалау әдісі / Омарбекова У.Ж., 2026
Ссылка: https://gosreestr.kazpatent.kz/
Специалитет :
- Ғылыми зерттеулердің негіздері - 2 курс
- Індеттану және жұқпалы аурулар – 4 және 5 курс
- Жануарлардың трансшекаралық инфекциясы - 5 курс
- Эпизоотологичексия жануарлардың жұқпалы ауруларын бақылау және болжау – 4 курс
- Иттер мен мысықтардың жұқпалы аурулары – 4 курс
Магистратура:
- Жануарлардың аз кездесетін аурулары - 1 курс
- Ветеринариялық медицинадағы ғылыми зерттеулердің әдістемесі – 1 курс
Докторантура:
- Жануарлардың жұқпалы ауруларының серо- және вакцина профилактикасының молекулалық негіздері – 1 курс
Соңғы 5 жылдағы біліктілікті арттыру
1. Республикалық оқу орталығы Парасат сертификат «Методы и техника работы с возбудителями особо опасных инфекции II-IV групп патогенности» 2022 жылғы 11 шілдеден 17 тамызға дейін 270 сағат көлемінде № 048/22 тіркелім
2. "Шымкент қаласында ірі қара малдың қан-паразиттік ауруларымен (тейлериоз, пироплазмоз, анаплазмоз) күресу жөніндегі іс-шараларды ұйымдастыру және қамтамасыз ету" жануарлардың бруцеллезі және оған қарсы күрес шаралары. 09.12.-10.12.2021 (16 Академия. сағат). Тіркелім № 000083
3. «Основные принципы и подходы биобезопасности и биозащиты в ветеринарии». Тіркелім № 000134. Алматы, 2022 ж.
4. Қазақстан Республикасында ветеринария және мал шаруашылығының жағдайы және даму болашағы ғылым практикалық конференция. Тіркелім № 0143 Алматы. 2023 ж.
5. «Эпизоотология и современные методы диагностики и профилактики инфекционных болезней животных, основы ветеринарии, методы и методология и научные документации в ветеринарии, менеджмент в ветеринарии» 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 000425. Алматы, 2023 ж.
6. Біліктілікті арттыру курсы «Основы биологической безопасности и биологической защиты» 60 сағат көлемінде. Тіркелім № 0356. Алматы, 2024 ж.
Обучение в Школе педагогического мастерства по курсу «IT-компетенции и методики онлайн-обучения (Ветеринария)» 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 1544. Алматы, 2024 ж.
7. Современные направления в ветеринарии. Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования "Красноярский государственный аграрный университет" 72 сағат көлемінде. Куәлік № 121. Алматы, 2024 ж.
8. Малоизвестные инфекции животных. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0312 Алматы, 2024 ж.
9. Основы научных исследований. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0082. Алматы, 2025 ж.
10. Эпизоотологический мониторинг и прогнозирование инфекционных болезней. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0352. Алматы, 2025 ж.
11. Инфекционные болезни собак и кошек. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0002. Алматы, 2025 ж.
12. Методология научных исследовании в ветеринарной медицине. Институт повышения квалификации "Өрлеу" 72 сағат көлемінде. Тіркелім №251002-0002-1310 Алматы, 2025 ж.
13. Трансграничные инфекции животных. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0107. Алматы, 2025 ж.
14. Эпизоотология и инфекционные болезни. НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 00212. Алматы, 2025 ж.
15. Молекулярные основы серо - и вакцинопрофилактики инфекционных болезней животных . НПП "Антиген". 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 0282. Алматы, 2025 ж.
16. Инфекционные болезни птиц. National Research Institiute in Pulawy. Poland. в объеме 72 часов. Рестр. № 001. Pulawy, 2025 ж.
17. Contemporary Biology. University of North Texas. в 72 сағат көлемінде. Тіркелім № 002. 2025 ж