Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы – аграрлық ғылым саласында терең ғылыми ізденістерімен, инновациялық көзқарасымен және жоғары кәсіби біліктілігімен танылып келе жатқан PhD докторы, тәжірибелі педагог және жас ғалымдардың жаңа буынының көрнекті өкілі. Ол Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетінің «Агрономия, селекция және биотехнология» кафедрасында аға оқытушы қызметін атқарып, отандық аграрлық ғылым мен жоғары білім беру жүйесінің дамуына елеулі үлес қосып келеді. Сонымен қатар университеттің жастар ісі жөніндегі басқармасының басшысы ретінде жастар саясаты мен ғылыми-академиялық ортаны дамыту бағытында белсенді қызмет атқаруда.
Ғалымның негізгі ғылыми бағыты суармалы егіншілік, агроэкология, топырақ құнарлылығын сақтау, ресурс үнемдеу технологиялары және тұрақты ауыл шаруашылығы жүйелерін дамыту мәселелерімен байланысты. Оның ғылыми еңбектері Қазақстанның оңтүстік-шығыс өңіріндегі суармалы жерлерді тиімді пайдалану, деградацияланған топырақтарды қалпына келтіру және агроөнеркәсіп кешенінің экологиялық тұрақтылығын арттыруға бағытталған.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы – халықаралық ғылыми кеңістікте танылып келе жатқан қазақстандық жас зерттеушілердің бірі. Оның Scopus және Web of Science халықаралық дерекқорларына енген ғылыми мақалалары аграрлық ғылым саласындағы өзекті мәселелерді қамтып, халықаралық ғылыми қауымдастық тарапынан жоғары бағалануда. Ғалымның ғылыми әлеуеті, академиялық белсенділігі мен инновациялық ғылыми көзқарасы оны болашақта ірі ғылыми мектеп қалыптастыратын профессор әрі академик деңгейіндегі ғалым ретінде танытуға толық негіз болады.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы 2007–2011 жылдары Қазақ ұлттық аграрлық университетінде «Агрономия» мамандығы бойынша жоғары білім алып, аграрлық ғылымдардың теориялық және практикалық негіздерін терең меңгерді. Студенттік жылдардан бастап ғылыми-зерттеу жұмыстарына белсенді араласып, аграрлық ғылым саласындағы болашағы зор жас зерттеуші ретінде қалыптасты.
2011–2013 жылдары «7М080100 – Агрономия» мамандығы бойынша магистратураны аяқтап, ауыл шаруашылығы ғылымдарының магистрі дәрежесін иеленді. Ал 2017–2020 жылдары «8D080100 – Агрономия» білім беру бағдарламасы бойынша PhD докторантурасын тәмамдап, «Қазақстанның оңтүстік-шығысы жағдайында суармалы жерлерді тиімді пайдаланудың қорүнемдегіш технологияларын жетілдіру» тақырыбында докторлық диссертациясын сәтті қорғады.
Ғылыми даярлығының жоғары деңгейі, терең аналитикалық ойлау қабілеті мен инновациялық ғылыми көзқарасы оның қазіргі аграрлық ғылымдағы бәсекеге қабілетті әрі халықаралық деңгейдегі маман ретінде қалыптасуына негіз болды.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы республикалық деңгейдегі маңызды ғылыми-зерттеу жобаларының орындаушысы ретінде аграрлық ғылымның дамуына елеулі үлес қосып келеді. Оның ғылыми жобалары суармалы жерлердің өнімділігін арттыруға, агроэкожүйелердің тұрақтылығын қамтамасыз етуге және қор үнемдеу технологияларын өндіріске енгізуге бағытталған.
2021–2023 жылдары ғалым «Суғармалы жерлерді қарқынды пайдалану үшін дәстүрлі емес дақылдарды іріктеу және өсіру аймақтарының биоклиматтық әлеуетіне байланысты жасыл конвейер құру» атты ғылыми жобаның орындаушысы болды.
Сонымен қатар 2022–2024 жылдары «Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы тозған суармалы жерлердің құнарлылығын қалпына келтірудің агробиологиялық тәсілдері» жобасы аясында ғылыми зерттеулер жүргізді. Бұл жұмыстар ауыл шаруашылығы жерлерінің экологиялық тұрақтылығын арттыру мен топырақ құнарлылығын сақтауға бағытталған маңызды зерттеулердің бірі болып табылады.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы – өсімдік шаруашылығы, агроэкология, суармалы егіншілік және топырақ құнарлылығын сақтау бағыттары бойынша ғылыми зерттеулер жүргізіп келе жатқан белсенді ғалым. Оның ғылыми еңбектері агроөнеркәсіп кешеніндегі өнімділікті арттыру, ресурс үнемдеу технологияларын енгізу және ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуын қамтамасыз ету мәселелеріне арналған.
Ғалымның ғылыми мақалалары Scopus және Web of Science халықаралық базаларына енген жоғары рейтингті журналдарда жарияланған. Оның ішінде Q1, Q2 және Q3 квартильді басылымдарда жарық көрген еңбектері халықаралық ғылыми қауымдастық тарапынан жоғары бағалануда. Әсіресе су үнемдеу технологиялары, агрохимия, биостимуляторлар, органикалық егіншілік және топырақтың агрофизикалық қасиеттерін жақсарту бағытындағы зерттеулері ерекше ғылыми маңызға ие.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы:
- 10-нан астам рейтингтік халықаралық ғылыми мақалалардың;
- 15 ғылыми журнал жарияланымының;
- бірнеше халықаралық және республикалық конференция материалдарының;
- 3 патенттің;
- оқу құралдары мен оқу-әдістемелік кешендердің авторы және бірлескен авторы болып табылады.
Ғалымның ғылыми еңбектері қазіргі аграрлық ғылымдағы инновациялық бағыттарды дамытуға және Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің ғылыми әлеуетін арттыруға бағытталған.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы – заманауи педагогикалық технологияларды меңгерген, кәсіби құзыреттілігі жоғары тәжірибелі оқытушы. Ол теориялық білім мен практикалық тәжірибені ұштастыра отырып, болашақ агроном мамандарды даярлау ісінде жоғары нәтижелер көрсетіп келеді.
Ғалым төмендегі пәндер бойынша дәріс оқиды:
- Агрономиялық зерттеу негіздері;
- Основы агрономических исследований;
- Егіншілік;
- Земледелие;
- Топырақ қорғау егіншілігі;
- Егіншілікте суғару мелиорациясы.
Оның авторлығымен дайындалған оқу құралдары мен оқу-әдістемелік кешендер қазіргі таңда аграрлық білім беру жүйесінде кеңінен қолданылып келеді.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы халықаралық ғылыми тағылымдамалар мен академиялық бағдарламалар арқылы кәсіби біліктілігін тұрақты түрде жетілдіріп келеді.
Ол:
- 2012 жылы Словакиядағы Slovak University of Agriculture in Nitra университетінде;
- 2019 жылы Литвадағы Vytautas Magnus University Agriculture Academy базасында ғылыми тағылымдамалардан өтті.
Халықаралық тәжірибе ғалымның ғылыми-зерттеу қызметін жетілдіруге, заманауи агротехнологияларды меңгеруге және шетелдік ғылыми мектептердің тәжірибесін отандық ғылымға енгізуге мүмкіндік берді.
Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы халықаралық ғылыми ынтымақтастықты белсенді дамытып келе жатқан жас ғалымдардың бірі. Ол Еуропаның жетекші аграрлық жоғары оқу орындары мен ғылыми орталықтарында ғылыми тағылымдамалардан өтіп, шетелдік ғалымдармен бірлескен зерттеулер жүргізуде.
Ғалымның халықаралық ғылыми серіктестері қатарында:
- Slovak University of Agriculture in Nitra (Словакия);
- Vytautas Magnus University Agriculture Academy (Литва);
- Литва, Түркия және Еуропаның басқа мемлекеттеріндегі аграрлық ғылым саласының зерттеушілері бар.
Халықаралық ғылыми байланыстар арқылы Сманов Әшірәлі Жүсіпұлы қазақстандық аграрлық ғылымның жаһандық ғылыми кеңістікке интеграциялануына және инновациялық ғылыми бағыттардың дамуына өз үлесін қосып келеді.